Wandelen (!) op de E4 (Zuid-West Kreta) 2024
Mijn vrouw (Loes) en ik wilden graag een huttentocht lopen nadat zo’n tocht met 1 ovenachting in Zwitserland goed bevallen was. Alleen dan niet in Zwitserland, want daar moet je ver vooruit reserveren. En als het dan regent is het de bedoeling gewoon door te lopen en dat vind ik dan weer veel te gevaarlijk. Bovendien houden we niet van regen en wel van zon. Daarom gaan we naar Kreta. Lekker op de bonnefooi want in Griekenland komt altijd alles vanzelf goed.
We oriënteren ons van tevoren op wat commerciële reizen en tochten die anderen hebben gelopen. We besluiten om de E4 in Zuidwest Kreta te gaan lopen. Van Hrisoskalitissa waar het asfaltgedeelte van de E4 eindigt tot Chora Sfakion, de plek waar de E4 de kust definitief verlaat om door de bergen te gaan. Volgens velen is dit traject het mooiste stuk van Kreta.
Dag 1: De start
Vanochtend heel vroeg (zo rond half een) zijn we in ons hotelletje in Chania aangekomen. We voelen ons flink verreisd en daarom halen we een flesje Retsina en wat chipjes. Daar genieten we van op ons balkonnetje midden in de hoofdstraat van het oude centrum. De temperatuur is nog heerlijk en zo komen we als snel in de vakantiestemming.
Na een slaapje pakken we de enige bus van die dag die naar het begin van onze wandeling gaat in Hrisoskalitissa. Het ding gaat al om 9 uur en omdat we een hoop gedoe verwachten zijn we vroeg opgestaan en zijn we al voor 8-en op het busstation. Dat was nergens voor nodig. Het gaat allemaal buitengewoon soepel en zo tegen lunchtijd zijn we alweer op onze bestemming. Tijd voor een terrasje en de eerste frappé.
Via het klooster lopen we naar het begin van de route. De E4 wordt op dit gedeelte weinig gelopen en daarom is het flink spoorzoeken. Gelukkig hebben we ook een GPS-track dus echt mis kan het niet. De route is mooi, maar best ruig en hier en daar moeilijk begaanbaar. Bepaald geen platgetreden alpenpad. Dit maakt het toch veel pittiger wandelen dan je vanaf papier zou verwachten.
Het eindpunt is Elafonisi beroemd vanwege zijn stranden met roze zand. Daar is weinig van te zien want al vanaf een afstandje ziet het strand zwart van de mensen. Gelukkig is er net voor Elafonisi een strand met zwart zand en dat ziet niet roze van de mensen. We zijn flink warm geworden van het wandelen in de zon en we springen hier dan ook snel in het water. Pppsssssht!
Er is hier een restaurantje met uitzicht over strand en zee, lekker koud bier, prima eten en desgevraagd ook nog een kamer. Beter wordt het niet! Wat een fijne eerste dag!
Dag 2: Naar Paleochora?
De volgende dag vertrekken we vroeg en zien we toch nog het roze zand. Na een klein uurtje wandelen komen we bij een prachtige verlaten baai waar wat ontbijten en zwemmen in de prachtig heldere zee. Dat zullen we nog flink vaak doen.
Dit zet de toon voor deze vakantie. Ruige paden met zicht op de bergen links en met uitzicht over de zee rechts. Af en toe is er dan een baai waar je kunt zwemmen. En bij zo’n baar wil er ook nog wel eens een taverna zijn voor koffie, eten of bier. Da’s best leuk wandelen.
Zo rond lunchtijd komen we aan bij Krios beach. Daar is een fijn tentje met lekker eten. We hebben niet zo’n zin in het laatste stuk (9 km langs de weg door een minder mooi gebied). We besluiten uit te proberen of het in Griekenland nog steeds zo makkelijk allemaal goed komt zoals we gewend zijn van onze eerdere reizen. We blijven lekker zitten, nemen nog een hapje en een biertje en daarna een strandbedje. Als iedereen weg is slepen we deze naar een rustig hoekje en blijven we op het strand slapen. Romantiek ten top.
Dag 3: Naar Sougia
De volgende ochtend bellen we een taxi waarvan het telefoonnummer netjes op een bordje staat op de parkeerplaats bij het strand. Goed geregeld en daarmee komt het inderdaad allemaal lekker makkelijk goed. Genieten!
De taxi komt vlot en brengt ons alsnog naar Paleochora. Daardoor slaan we een saai stuk over en kunnen we vandaag doorlopen naar Sougia. Weer het bekende concept van wandelen met af en toe een baai om te zwemmen. Maar nu dan aangevuld met cultuur. Voor Sougia ligt de historische plek Lissos met fraaie ruïnes, en enkele kapelletjes. En natuurlijk een mooi strand waar heel verrassend flink wat mensen zitten. Later blijkt dat deze zich met de watertaxi naar Sougia laten brengen. Dat is eigenlijk wal aardig aan deze E4. Je kunt op veel plekken een ferry, watertaxi of een ander soort boot nemen om een (deel van) een etappe over te slaan. Dat maakt het wel heel ontspannen lopen.
Wij lopen gewoon naar Sougia en dat is toch nog een fraai maar pittig stukje.
Dag 4: De bergen in
Voor de afwisseling willen we graag de beroemde witte bergen gaan bekijken. Het plan is om omhoog te lopen naar Omalos via de kloof Agia Irini. Dan in Omalos blijven en een rondje te lopen in het ruige deel van de witte bergen. En dan weer de volgende dag afdalen via de beroemde Samariakloof.
Direct naar Omalos betekent een flink lange etappe met flink wat hoogtemeters. Ik vind een alternatief met een hotelletje dat precies aan het einde van de Agia Irinikloof ligt. Helaas had ik dit verder niet zo goed voorbereid. Anders had ik gezien dat er een flink stuk corvee ligt tussen het begin van de kloof en Sougia. Bij het begin van die kloof is ook nog een taverna waar we water hadden kunnen kopen in plaats van meeslepen in de rugzakken. Met 4,5 liter water in de rugzak naar die taverna lopen bleek een flinke belasting voor mijn toch al krakkedeukige knie. Aan het einde van de best wel fraaie kloof is mijn knie zwaar overbelast en kan ik geen stap meer zetten. Gelukkig ligt daar het aardige Profarago hotelletje.
Dag 5: Naar Omalos
Met flink wat tape weet ik de overbelastte banden van mijn knie goed te ondersteunen en kunnen we verder. We maken er een korte maar fraaie etappe van. De knie blijft zorgelijk en daarom laten we het rondje door de witte bergen boven Omalos vallen en besluiten we de volgende dag af te dalen via de Samariakloof naar Agia Roumelli om dan lekker aan de kust wat rust te nemen.
Dag 6: Samariakloof
De Samariakloof is misschien wel de grootste toeristische attractie van Kreta. Dagelijks lopen daar gemiddeld zo’n 700 mensen naar beneden. Best bijzonder want het is 16 kilometer afdalen. Vaak over goede paden, maar soms ook met ruige stukken en wankele bruggetjes. Ik zie er best tegenop want niks is zo zwaar voor de knieën als afdalen. We vertrekken daarom vroeg en doen het heel rustig aan.
Het is heel druk (deze dag ruim 1000 mensen) en we zien van alles naar beneden gaan: mensen met kleine kinderen, mensen op slippers of gympen, mensen met zwaar overgewicht en mensen slecht ter been. En dat terwijl het toch een pittige bergwandeling lijkt.
Hoe pittig en gevaarlijk deze wandeling kan zijn blijkt een paar uur later. Het begint hard te regenen en dan is het altijd een slecht idee om in de bergen te zijn. En al helemaal in een smalle kloof.
En inderdaad, er komen stenen naar beneden. Ook vlak achter ons, waar we net het pad hebben verlaten! Stom toevallig lopen daar nu net geen mensen, maar dit moet misgaan. Er zijn zoveel mensen, en er valt zoveel materiaal naar beneden.
Op een gegeven moment worden we tegengehouden om een gewondentransport voorrang te geven. Daarna worden we aangespoord zo snel mogelijk verder te lopen. En dat doen we. We blijven nergens meer staan en lopen zo snel we kunnen naar de uitgang, want dit is levensgevaarlijk. Niet iedereen denkt er zo over. Er zijn mensen die om allerlei redenen blijven staan, en er zelfs een dwaas die met stenen gooit. De mensen hier snappen er niks van!
Het lukt ons om veilig de uitgang te bereiken. Daar zien we naast het toegangsgebouwtje een beetje opzij een brancard liggen met een zwarte zak erop. Het zal toch niet? Een paar stappen verder klauteren we over de uitloop van een modderstroom (voor kenners: een puinstroom). Deze is van vandaag! Bij het cafeetje vieren we dat we het overleefd hebben. We lijken de enige te zijn die beseffen hoe gevaarlijk het is geweest.
We lopen daarna door naar ons hotelletje en de hotelbaas is helemaal van slag. “Today not good” zegt hij met de tranen in zijn ogen. Met enig zoekwerk kan ik via de berichten op internet een reconstructie maken. Inderdaad is er iemand achter ons geraakt door vallend gesteente en ter plekke overleden. Iemand anders zwaar gewond. Een aardverschuiving achter ons heeft de kloof geblokkeerd en de mensen daarachter hebben ze moeten evacueren. Een paar mensen hebben zelfs in de kloof de nacht door moeten brengen en zijn pas de volgende dag geëvacueerd.
Volgens de autoriteiten was de regenbui geheel onverwachts en is daarom de kloof niet tijdig gesloten. De werkelijkheid is anders. Al vroeg die dag was bekend dat het hard zou gaan regenen. Wandelen in dit gebied was hoogst onverantwoord. De organisatie blijkt geen noodplan te hebben en niet in te kunnen springen op gevaarlijke situaties. En dit blijkt niet voor het eerst!
Advies: Controleer voor het lopen van deze kloof
We mogen gelijk aan de slag. Om van de parkeerplaats naar de route te komen mogen we flink steil klimmen door het bos. In de beste Transalp stijl hebben we het eerste loop stuk al te pakken.
Daarna is het gelijk mooi met in de verte de bergen waar we doorheen gaan, en mooi beschilderde huizen in de dorpjes.
’s Avonds mogen we gelijk genieten van het beste dat de Oostenrijkse keuken ons te bieden heeft.
[
De .gpx bestanden van de tocht zoals we die hebben gereden zijn hier te downloaden: